1. Δημοσκόπηση, κατά την έννοια του παρόντος νόμου, είναι κάθε στατιστική έρευνα που αποσκοπεί στην ποσοτική αποτύπωση, σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή, των απόψεων, προθέσεων, στάσεων ή συμπεριφορών ενός πληθυσμού μέσω συνέντευξης αντιπροσωπευτικού δείγματος.

2. Στον παρόντα νόμο υπάγονται οι δημοσκοπήσεις που δημοσιεύονται, διαδίδονται ή καθίστανται προσιτές στο κοινό στην ελληνική επικράτεια και αφορούν, άμεσα ή έμμεσα, τον εκλογικό διάλογο, συμπεριλαμβανομένων προεκλογικών δημοσκοπήσεων, δημοσκοπήσεων για πολιτικά κόμματα, πρόσωπα ή πολιτικές.

3. Ως δημοσκοπήσεις νοούνται και οι προσομοιώσεις ψήφου (exit polls, pre-election simulations) που βασίζονται σε δημοσκοπήσεις συνδεόμενες με τον εκλογικό διάλογο (WAPOR 4.2, 4.3).

Για τους σκοπούς του παρόντος:

• «Εντολέας (commanditaire)»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που αναθέτει, χρηματοδοτεί ή παραγγέλνει δημοσκόπηση.
• «Μέσο Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ)»: κάθε τηλεοπτικός ή ραδιοφωνικός σταθμός, εφημερίδα, περιοδικό, διαδικτυακός τόπος, πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης, πάροχος υπηρεσιών ενημέρωσης.
• «VLOP» (Very Large Online Platform): πλατφόρμα με ≥45 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες στην ΕΕ, κατά την έννοια του άρθρου 33 του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 (DSA).
• «Push poll»: ερώτηση που, μέσω διατύπωσης, τονισμού, προτεινόμενων επιλογών ή συμφραζομένων, υπονοεί ή προϋποθέτει συγκεκριμένη απάντηση ή αποκλείει άλλες εύλογες απαντήσεις (ESOMAR Αρχή 1 / WAPOR 1.3).
• «Notice» (τεχνικός φάκελος): το σύνολο των στοιχείων που υποβάλλει η εταιρεία στην ΕΛΕΔ πριν από τη δημοσίευση (άρθρο 12 του παρόντος).

Οι διατάξεις του παρόντος εφαρμόζονται σε:
α) κάθε εταιρεία, οργανισμό ή φυσικό πρόσωπο που διεξάγει δημοσκόπηση,
β) κάθε ΜΜΕ και VLOP που δημοσιεύει, διαδίδει ή προωθεί αλγοριθμικά δημοσκόπηση,
γ) κάθε εντολέα ή αγοραστή δημοσκόπησης.

1. Συνιστάται Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή με την επωνυμία «Ελληνική Επιτροπή Δημοσκοπήσεων» (ΕΛΕΔ).

2. Αποστολή της ΕΛΕΔ: η εποπτεία, ο προληπτικός έλεγχος, η πιστοποίηση, η επιβολή κυρώσεων και η δημόσια λογοδοσία στον τομέα των δημοσκοπήσεων.

1. Η ΕΛΕΔ αποτελείται από εννέα (9) μέλη:
α) δύο (2) από το Συμβούλιο της Επικρατείας, εκλεγόμενα από την Ολομέλεια,
β) δύο (2) από τον Άρειο Πάγο, εκλεγόμενα από την Ολομέλεια,
γ) δύο (2) από το Ελεγκτικό Συνέδριο, εκλεγόμενα από την Ολομέλεια,
δ) τρεις (3) προσωπικότητες εγνωσμένου κύρους στον τομέα των δημοσκοπήσεων, εκ των οποίων μία διορίζεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, μία από τον Πρόεδρο της Βουλής και μία από τον Πρωθυπουργό.

2. Θητεία εξαετής, μη ανανεώσιμη.

3. Απαγόρευση διορισμού σε όσους έλαβαν αμοιβή από ΜΜΕ ή εταιρείες δημοσκοπήσεων εντός τριών ετών πριν από τον διορισμό. Η ίδια απαγόρευση ισχύει για τρία έτη μετά τη λήξη της θητείας.

4. Η ΕΛΕΔ εκλέγει τον Πρόεδρό της. Σε ισοψηφία, υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου.

Η ΕΛΕΔ έχει ιδίως:
α) Δέχεται σε προληπτική βάση την notice κάθε δημοσκόπησης.
β) Ελέγχει τη συμμόρφωση με τον παρόντα νόμο, τον ESOMAR/WAPOR και τις κατ’ εξουσιοδότηση αποφάσεις.
γ) Ζητά διορθώσεις ή πρόσθετα στοιχεία.
δ) Απαγορεύει τη δημοσίευση δημοσκόπησης που παραβιάζει τον νόμο (ιδίως push poll, μη ουδέτερο ερώτημα, μη αντιπροσωπευτικό δείγμα).
ε) Διατάσσει τη δημοσίευση αναγκαίας διόρθωσης (mise au point) από το ΜΜΕ, με ίση προβολή και εντός των ίδιων χρονικών περιθωρίων.
στ) Επιβάλλει διοικητικά πρόστιμα.
ζ) Τηρεί δημόσιο μητρώο όλων των δημοσκοπήσεων και αποφάσεων.
η) Εκδίδει ετήσια έκθεση προς τη Βουλή.

1. Κανένας δεν δύναται να διεξάγει δημοσκόπηση για δημοσίευση χωρίς προηγούμενη δήλωση συμμόρφωσης στην ΕΛΕΔ.

2. Κανένα ΜΜΕ ή VLOP δεν δύναται να δημοσιεύσει δημοσκόπηση χωρίς τον αριθμό πρωτοκόλλου της ΕΛΕΔ.

Μετά τη δημοσίευση, κάθε πολίτης δικαιούται να λάβει από την ΕΛΕΔ την πλήρη notice. Η ΕΛΕΔ υποχρεούται να την αναρτά στον ιστότοπό της εντός πέντε (5) εργασίμων ημερών.

Οι αποφάσεις της ΕΛΕΔ υπόκεινται σε αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας εντός 30 ημερών.

Κάθε εταιρεία υποχρεούται να τηρεί τις πέντε θεμελιώδεις αρχές:

1. Νομιμότητα, ειλικρίνεια, διαφάνεια, αλήθεια.
2. Δέουσα επιμέλεια, αποφυγή βλάβης, δίκαιες αλληλεπιδράσεις.
3. Σαφής ενημέρωση υποκειμένων δεδομένων και προστασία δεδομένων.
4. Ηθική συμπεριφορά, διατήρηση εμπιστοσύνης κοινού.
5. Συνολική ευθύνη και εποπτεία του ερευνητή.

Απαγορεύεται ρητά η υποβολή ερωτημάτων που υπονοούν, προϋποθέτουν ή κατευθύνουν την απάντηση. Ιδίως απαγορεύεται η παροχή μόνο δύο επιλογών όταν υπάρχουν περισσότερες εύλογες απαντήσεις ή η εξατομίκευση ευθύνης έναντι συστημικών παραγόντων.

1. Κάθε δημοσίευση συνοδεύεται υποχρεωτικά από:
α) όνομα εταιρείας, β) όνομα εντολέα και αγοραστή, γ) αριθμό ερωτηθέντων, δ) ημερομηνία διεξαγωγής, ε) πλήρες κείμενο ερωτημάτων, στ) μνεία περιθωρίου σφάλματος, ζ) μνεία δικαιώματος πρόσβασης στην ΕΛΕΔ.

2. Πριν από τη δημοσίευση, η εταιρεία υποβάλλει στην ΕΛΕΔ notice που περιλαμβάνει: μέθοδο δειγματοληψίας, ποσοστό απόκρισης, κριτήρια στάθμισης, αμοιβή υποκειμένων.

Απαγορεύεται η συλλογή δεδομένων από παιδιά (≤12 ετών) χωρίς συγκατάθεση γονέα/κηδεμόνα και χωρίς προσαρμογή του περιεχομένου στην ηλικία τους. Για ευάλωτα άτομα απαιτείται ιδιαίτερη μέριμνα.

1. Οι διατάξεις των άρθρων 10, 11 και 12 του ν. 4961/2022 (ΦΕΚ Α’ 146) εφαρμόζονται:
   – σε όλες τις εταιρείες δημοσκοπήσεων, ανεξαρτήτως μεγέθους, νομικής μορφής ή κύκλου εργασιών,
   – σε VLOPs που χρησιμοποιούν συστήματα ΤΝ για τη στόχευση, κατάταξη, προώθηση ή καταστολή δημοσκοπήσεων.

2. Για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου, οι VLOPs υποχρεούνται ειδικότερα:
   – να τηρούν το μητρώο του άρθρου 10§1 του ν. 4961/2022, με περιγραφή των αλγορίθμων που επηρεάζουν την προβολή δημοσκοπήσεων,
   – να καταρτίζουν πολιτική δεοντολογικής χρήσης δεδομένων κατά το άρθρο 10§2,
   – να υποβάλλουν στην ΕΛΕΔ τα ως άνω στοιχεία ετησίως και εντός 30 ημερών από οποιαδήποτε σημαντική τροποποίηση.

3. Η παράβαση των υποχρεώσεων του παρόντος άρθρου επάγεται τις κυρώσεις του άρθρου 22§2 (πρόστιμο έως 4% ετήσιου παγκόσμιου τζίρου για VLOPs).
4. Απαγορεύεται η χρήση συνθετικών δεδομένων ως μοναδικής πηγής για δημοσκόπηση πολιτικού περιεχομένου χωρίς ταυτόχρονη συλλογή πρωτογενών δεδομένων.

1. Κανένα ΜΜΕ ή VLOP δεν δύναται να δημοσιεύσει ή να διαδώσει δημοσκόπηση εάν:
α) δεν έχει λάβει από την εταιρεία τον αριθμό πρωτοκόλλου της ΕΛΕΔ,
β) δεν διασφαλίζει ότι η παρουσίαση περιλαμβάνει όλες τις ενδείξεις του άρθρου 12§1.

2. Για VLOPs: η πλατφόρμα υποχρεούται να αναρτά σε δημόσιο αποθετήριο κάθε δημοσκόπηση που διανέμεται, με παραπομπή στην απόφαση της ΕΛΕΔ.

Απαγορεύεται η παρουσίαση δημοσκόπησης με τρόπο που αποσιωπά ή καθιστά δυσδιάκριτες τις υποχρεωτικές ενδείξεις. Ιδίως σε οπτικοακουστικά μέσα, οι ενδείξεις εμφανίζονται για τουλάχιστον πέντε (5) δευτερόλεπτα και με ευανάγνωστη γραμματοσειρά (ύψος ≥1/20 της οθόνης).

1. Η ΕΛΕΔ έχει αποκλειστική αρμοδιότητα για τον έλεγχο της εταιρείας δημοσκόπησης (μεθοδολογία, ερωτηματολόγιο, push polls).

2. Το ΕΣΡ έχει αρμοδιότητα για τον έλεγχο της παρουσίασης από το ΜΜΕ.

3. Σε περίπτωση παράβασης που αφορά και τους δύο τομείς, η ΕΛΕΔ προσδιορίζει πρωτογενώς την παράβαση. Το ΕΣΡ υποχρεούται να συμμορφωθεί με το πόρισμα της ΕΛΕΔ εντός 15 ημερών.

1. Η ΕΛΕΔ δύναται να ζητήσει από VLOP την αφαίρεση δημοσκόπησης εντός 24 ωρών (κατά την προεκλογική περίοδο: εντός 12 ωρών).

2. Η ΕΛΕΔ δύναται να ζητήσει από VLOP πρόσβαση σε μη αναγνωρίσιμα συγκεντρωτικά δεδομένα σχετικά με την αλγοριθμική προώθηση δημοσκοπήσεων (amplification bias, reach, engagement).

3. VLOPs υποχρεούνται να δηλώνουν στην ΕΛΕΔ τον αλγόριθμο ή τα κριτήρια προώθησης που εφαρμόζουν σε δημοσκοπήσεις πολιτικού περιεχομένου.

1. Κάθε VLOP που διαδίδει ή προωθεί αλγοριθμικά δημοσκοπήσεις υποχρεούται να τηρεί μητρώο συστημάτων ΤΝ που εφαρμόζει στη στόχευση, κατάταξη, προώθηση ή καταστολή δημοσκοπήσεων, περιλαμβάνοντας:
– περιγραφή παραμέτρων λειτουργίας και τεχνικών χαρακτηριστικών,
– τον αριθμό των χρηστών που επηρεάζονται ή ενδέχεται να επηρεαστούν,
– τεχνικές πληροφορίες για τον προμηθευτή ή εξωτερικούς συνεργάτες,
– την περίοδο λειτουργίας του συστήματος,
– τα μέτρα ασφαλούς λειτουργίας.

2. Κάθε VLOP καταρτίζει πολιτική δεοντολογικής χρήσης δεδομένων για την προώθηση δημοσκοπήσεων, την οποία υποβάλλει στην ΕΛΕΔ και δημοσιοποιεί.

3. Σε περίπτωση παραβίασης, η ΕΛΕΔ δύναται να επιβάλλει τα πρόστιμα του άρθρου 22 §2.

1. Για εθνικές εκλογές, ευρωεκλογές, δημοψηφίσματα, περιφερειακές και δημοτικές εκλογές, απαγορεύεται από τα μεσάνυχτα της Παρασκευής (00:00) της προηγούμενης εβδομάδας κάθε δημοσίευση, διάδοση ή σχολιασμός δημοσκόπησης.

2. Η απαγόρευση λήγει με τη λήξη της ψηφοφορίας στο τελευταίο εκλογικό τμήμα.

3. Exit polls απαγορεύονται πριν από το κλείσιμο όλων των καλπών (WAPOR 4.2).

Κατά την προεκλογική περίοδο, η ΕΛΕΔ λειτουργεί 24/7 και εκδίδει απόφαση επί καταγγελίας ή αυτεπάγγελτου ελέγχου εντός 48 ωρών.

Η ΕΛΕΔ δύναται να επιβάλλει:
α) Πρόστιμο 10.000€ – 50.000€ για παράβαση άρθρων 10-14.
β) Πρόστιμο 50.000€ – 150.000€ για push poll (άρθρο 11).
γ) Πρόστιμο 100.000€ – 200.000€ για υποτροπή εντός πενταετίας.
δ) Προσωρινή (6 μηνών) απαγόρευση ανάληψης δημόσιων δημοσκοπήσεων.

1. Για δημοσίευση χωρίς αριθμό πρωτοκόλλου ή χωρίς υποχρεωτικές ενδείξεις: πρόστιμο 20.000€ – 150.000€.

2. Για VLOPs που δεν συμμορφώνονται με αίτημα αφαίρεσης: πρόστιμο έως 4% του ετήσιου παγκόσμιου κύκλου εργασιών (κατ’ αναλογία DSA).

3. Σε περίπτωση υποτροπής εντός τριών ετών, δύναται να διαταχθεί προσωρινή (έως 30 ημερών) απαγόρευση δημοσίευσης δημοσκοπήσεων.

Εάν αποδειχθεί ότι εντολέας προκάλεσε ή ενθάρρυνε push poll, επιβάλλεται πρόστιμο 50.000€ – 200.000€ και δημοσιοποίηση της απόφασης.

Ο ν. 3603/2007 (ΦΕΚ Α 180) καταργείται. Κάθε διάταξη περί αυτορρύθμισης αποκλειστικά από ΣΕΔΕΑ ή ΑΜΚΕ παύει να ισχύει.

Ο νόμος ισχύει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός του Κεφαλαίου Β' (σύσταση ΕΛΕΔ) που ισχύει τρεις (3) μήνες μετά.

Ο Διεθνής Κώδικας ICC/ESOMAR (έκδοση 2025) και ο Κώδικας Δεοντολογίας WAPOR (έκδοση 2024) αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του παρόντος νόμου. Υπερισχύουν οποιασδήποτε αντίθετης εταιρικής ή κλαδικής ρύθμισης. Η παραβίασή τους συνιστά παράβαση του παρόντος.